Khed Water Conservation | तळवडेच्या मुकाई पाझर तलावातील पाणी उपसा तात्काळ थांबवा; खेड तालुक्यात जलसाठे संरक्षणासाठी समिती गठित

महावार्ता लाईव्ह | खेड तालुक्याच्या पश्चिम भागातील तळवडे हे टँकरग्रस्त गाव असून, येथील मुकाई पाझर तलावातील पाणीसाठा काही व्यक्तींकडून पाणी उपसा केल्याने निम्म्यापेक्षा कमी झाला आहे. संबंधित शेतकऱ्यांना नोटिसा देऊन पाणी उपसा थांबविण्याचा प्रयत्न प्रशासनाकडून करण्यात आला; मात्र तरीही चोरीछुपे पाणी उपसा सुरू असल्याची स्थिती आहे. लघु पाटबंधारे विभागाने महावितरणच्या कार्यकारी अभियंत्यांना पत्र देऊन बेकायदेशीर पाणी उपसा करणाऱ्या व्यक्तींच्या विद्युत मोटारींचा वीजपुरवठा खंडित करण्याची सूचनाही केली आहे.

पाणी उपसा असाच सुरू राहिल्यास आगामी चार-पाच महिन्यांत गावातील जनावरांसाठीही पिण्याचे पाणी उपलब्ध राहणार नाही, अशी चिंता व्यक्त होत आहे. त्यामुळे तळवडे येथील मुकाई पाझर तलावातील अनधिकृत पाणी उपसा प्रशासनाने तात्काळ थांबवावा, अशी मागणी होत आहे.

जलसाठे संरक्षित करण्याचे निर्देश

अल निनोच्या पार्श्वभूमीवर यंदा पर्जन्यमान कमी होण्याची शक्यता लक्षात घेता दुष्काळग्रस्त व टंचाईग्रस्त गावांतील पाझर तलाव आणि गाव तलावांमधील पाणीसाठे संरक्षित करण्याचे निर्देश पुणे जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांनी दिले आहेत. शासन निर्णयानुसार पुणे जिल्ह्यातील आठ तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाले असून, त्यामध्ये खेड आणि शिरूर तालुक्यांचा समावेश आहे.

ग्रामपंचायत हद्दीतील पाझर तलाव व गाव तलावांमधून पिण्याच्या पाण्यासाठी तसेच जनावरांसाठी आवश्यक असलेला पाणीसाठा राखून ठेवणे आवश्यक आहे. हा साठा वगळता शेतीसाठी कोणताही अनधिकृत पाणी उपसा होऊ देऊ नये, अशा स्पष्ट सूचना प्रशासनाला देण्यात आल्या आहेत.

सुनिता बुट्टे पाटील यांच्या मागणीची दखल

२२ सप्टेंबर २०२६ रोजी झालेल्या जलव्यवस्थापन व स्वच्छता समितीच्या बैठकीत जिल्हा परिषद अध्यक्ष वीरधवल जगदाळे आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांनी याबाबत निर्देश दिले आहेत.

पुणे जिल्हा परिषदेच्या स्थायी समिती सदस्या सुनिता शरद बुट्टे पाटील यांनी मुख्य कार्यकारी अधिकारी गजानन पाटील यांना पत्र देऊन टँकर व्यवस्था सुरू असलेल्या तसेच टँकरसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता असलेल्या खेड तालुक्यातील गावांमधील जलसाठे संरक्षित करण्याची मागणी केली होती. त्यांच्या पत्राच्या अनुषंगाने हा विषय समितीच्या बैठकीत मांडण्यात आला. त्यानंतर जिल्हा परिषद अध्यक्ष वीरधवल जगदाळे यांनी याबाबत आवश्यक आदेश काढण्याच्या सूचना प्रशासनाला दिल्या आहेत.

तालुकास्तरीय समिती गठित

अल निनोच्या पार्श्वभूमीवर पाझर तलावांतील अनधिकृत पाणी उपसा रोखणे आणि टंचाईग्रस्त गावांतील जलसाठे संरक्षित करण्यासाठी खेड तालुक्यात समिती गठित करण्यात आली आहे. या समितीमार्फत तालुक्यातील सर्व पाझर तलाव आणि गाव तलावांची पाहणी करून अनधिकृत पाणी उपसा रोखण्यासाठी आवश्यक कार्यवाही केली जाणार आहे.

या समितीमध्ये खेड तहसीलदार, गटविकास अधिकारी, उपअभियंता (लघु पाटबंधारे), शाखा अभियंता, मंडल अधिकारी, विस्तार अधिकारी, तलाठी व ग्रामसेवक यांच्या प्रतिनिधींचा समावेश करण्यात आला आहे.

पाझर तलावांतील अनधिकृत पाणी उपसा रोखण्यासंदर्भात उपअभियंता, जिल्हा परिषद लघु पाटबंधारे उपविभाग शिरूर व खेड, गटविकास अधिकारी, पंचायत समिती खेड आणि तहसीलदार यांच्या स्वाक्षरीने यासंबंधी आदेश काढण्यात आला आहे.

अंमलबजावणीवरच जलसाठ्यांचे भवितव्य

खेड तालुक्यातील पाझर तलाव आणि बंधाऱ्यांमधील पाणीसाठ्याचे काटेकोर नियोजन व संरक्षण केल्यास आगामी काळातील पाणीटंचाईची तीव्रता कमी करता येऊ शकते. मात्र, त्यासाठी प्रशासनाने आदेशांची प्रभावी अंमलबजावणी करून अनधिकृत पाणी उपसा तातडीने थांबविणे आवश्यक आहे.

केवळ आदेश काढून थांबण्याऐवजी प्रत्यक्ष पाहणी आणि नियमित देखरेख ठेवणे गरजेचे आहे. अन्यथा जलसाठे संपुष्टात येऊन टंचाईग्रस्त गावांना मोठ्या पाणीटंचाईला सामोरे जावे लागू शकते. विशेषतः तळवडे येथील मुकाई पाझर तलावातील पाणीसाठा लक्षात घेता प्रशासनाने तातडीने ठोस कारवाई करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.